Hoofdluizen: gemakkelijk te behandelen, zonder het hele huis te ontsmetten

Wat je dermatoloog je wil laten weten

Uw kind krabt zich toevallig eens achter de oren en meteen slaat de twijfel toe. Luizen zijn vervelend, maar een besmetting is op zich onschuldig. Met een paar gerichte maatregelen kun je het haar behandelen, de omgeving aanpakken en voorkomen dat je daarvoor het hele huis op stelten zet.

Vervelend, maar onschuldig

Pediculose is een besmetting van de hoofdhuid met Pediculus humanus capitis, ook wel de hoofdluis. De aandoening is besmettelijk en kan door de jeuk vervelend zijn, maar is gelukkig onschuldig. Vooral schoolgaande kinderen krijgen ermee te maken, bij volwassenen komen hoofdluizen veel minder vaak voor. Buiten het hoofd kan een luis maximaal drie dagen overleven, een neet tot tien dagen.

Blijf kalm
De jeuk kan hevig zijn, maar wijst niet op een ernstige ziekte. De besmetting is op zich onschuldig.
Onderneem actie zodra je levende luizen of neten ziet die nog kunnen uitkomen.
Houd bij het plannen van de behandeling en het wassen van textiel rekening met de overlevingsduur van de neten.

Hoe gaat de overdracht?

Luizen worden overgedragen door rechtstreeks contact tussen het haar van twee personen. Ook is een overdracht via besmet textiel of kleding mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan mutsen, sjaals, kussenslopen en kussens. Ze kunnen niet vliegen en springen ook niet van het ene hoofd naar het andere.

Stop de overdracht
Leg mutsen, sjaals, kussenslopen en kussens die door de besmette persoon zijn gebruikt tijdelijk apart.
Je hoeft niet bang te zijn dat een luis door de kamer vliegt of van het ene hoofd naar het andere springt.
Blijf de besmette persoon controleren tot alle luizen en neten verdwenen zijn.

Alarmsignalen

Het duidelijkste teken is de zichtbare aanwezigheid van luizen of neten in het haar. Ook kan de hoofdhuid hevig jeuken. Door het krabben kunnen wondjes ontstaan in de nek, op de schouders of achter de oren. Die wondjes kunnen vervolgens geïnfecteerd raken en een bacteriële huidinfectie veroorzaken.

Kijk het haar zorgvuldig na
Haal het haar na het wassen, scheiding voor scheiding, uit elkaar en zoek met een fijne kam naar luizen of neten.
Controleer ook de nek, de achterkant van de oren en de schouders, waar door het krabben wondjes kunnen ontstaan.
Let op krabwondjes, want die kunnen een huidinfectie veroorzaken.

De behandeling

Voor de behandeling kun je een lotion, crème of anti-luizenshampoo gebruiken. Dimeticon is de eerste keuze van de dermatologen. Het legt een film rond de luis, waardoor die verstikt, zonder dat daarbij chemische insecticiden worden gebruikt. Producten op basis van permethrin zijn een andere mogelijkheid.

Hoe te gebruiken
Breng dimeticon aan op droog haar en houd je nauwkeurig aan de in de bijsluiter vermelde inwerktijd.
De benodigde inwerktijd hangt af van de concentratie dimeticon. Gebruik na de lotion een shampoo om het product gemakkelijker uit te spoelen.
Vraag advies voordat je plantaardige of etherische oliën gebruikt. Daarover is minder informatie beschikbaar en ook daarbij kan een allergische reactie optreden.

Twee keer aanbrengen, daarna kammen

Welk product je ook gebruikt: herhaal de behandeling na zeven tot tien dagen. De middelen werken minder goed tegen neten, die vijf tot tien dagen later kunnen uitkomen. Met een zeer fijne kam kunt je luizen en neten uit het haar verwijderen. Het haar korter knippen kan dit vergemakkelijken, maar is niet noodzakelijk.

Voltooi de behandeling
Noteer na de eerste behandeling meteen de datum waarop je de tweede behandeling moet uitvoeren. Zo pakt je ook de luizen aan die enkele dagen later uit de neten kunnen zijn gekomen.
Kies een zeer fijne kam, verkrijgbaar bij de apotheek, en kam het haar lok voor lok door.
Kam het gewassen haar terwijl het nog nat is. Knip het haar alleen korter als dat het kammen gemakkelijker maakt.

Wassen

Was kleding en textiel die in de drie dagen vóór de behandeling in contact zijn geweest met het hoofd. Denk vooral aan kussenslopen, kussens, mutsen, sjaals en knuffels. Wassen op 60 °C is voldoende. Een kwartier in een hete droogtrommel is een andere mogelijkheid.

Kies de juiste temperatuur
Verzamel alleen textiel dat in de afgelopen drie dagen in contact is geweest met het hoofd. Je hoeft dus niet de hele kledingkast leeg te halen.
Was het op 60 °C, of plaats het vijftien minuten in een hete droogtrommel.
Met een antiparasitair wasmiddel, bedoeld om parasieten te verwijderen, kun je op 40 °C wassen.

Je hoeft het huis niet op zijn kop te zetten

Voorwerpen die niet gewassen kunnen worden, kun je minstens zeven dagen in een afgesloten plastic zak bewaren. Dompel borstels en kammen onder in water van meer dan 60 °C voor tien minuten. Het is niet nodig om kamers te ontsmetten of anti-luizenspray in huis te gebruiken. Ook huisdieren hoeven niet te worden behandeld.

Bespaar uzelf onnodige handelingen
Stop voorwerpen die niet gewassen kunnen worden minstens zeven dagen in een afgesloten plastic zak. Open de zak pas daarna opnieuw.
Laat borstels en kammen tien minuten weken in water van meer dan 60 °C.
Laat kamers, ruimtesprays en huisdieren met rust; een behandeling ervan heeft geen zin.

Controleer iedereen, maar behandel alleen de besmette personen

Wanneer er luizen worden vastgesteld, is het raadzaam om familieleden, klasgenoten en andere naasten te controleren. Zoek na het wassen met een fijne kam naar luizen en neten. Behandel alleen personen bij wie levende luizen of neten worden gevonden die nog kunnen uitkomen. Zo’n neet bevat nog een eitje en zit meestal stevig aan het haar vast. Een lege neet is het omhulsel dat blijft zitten nadat het eitje is uitgekomen en kan nog enige tijd in het haar achterblijven. Alleen de aanwezigheid van lege neten, zonder levende luizen of neten die nog kunnen uitkomen, is geen reden om de behandeling te herhalen. Alle besmette personen moeten op dezelfde dag met de behandeling beginnen.

Organiseer een screening
Behandel niet preventief het hele gezin of een hele klas.
Controleer iedereen na het wassen van het haar met een fijne kam.
Zorg ervoor dat alle personen bij wie luizen zijn vastgesteld op dezelfde dag met de behandeling beginnen om een nieuwe besmetting te voorkomen.

Wanneer terug naar de klas?

Een kind dat behandeld wordt, hoeft niet van school te worden geweerd. Zo wordt onnodige uitsluiting voorkomen en blijft ook het risico op sociaal isolement beperkt. Wel moet de behandeling zo snel mogelijk worden gestart zodra hoofdluis is vastgesteld. De school en het gezin kunnen controles organiseren om een uitbraak te voorkomen.

Houd contact met de school
Begin met de behandeling zodra de aanwezigheid van luizen of neten is bevestigd.
Na de behandeling mag uw kind weer naar school.
Laat personen die mogelijk zijn blootgesteld zichzelf controleren, zonder hen automatisch preventief te behandelen.

Jeuk, maar geen luizen

Alleen al praten over luizen kan soms jeuk, een prikkelend gevoel of het idee dat er iets over de huid beweegt, oproepen. Dit wordt soms 'stressluizen' of 'fantoomjeuk' genoemd wanneer er geen luizen of neten worden gevonden. Stress, vermoeidheid of langdurige angst kunnen deze gewaarwordingen versterken. Onnodig behandelen of zeer intensief kammen kan de hoofdhuid vervolgens daadwerkelijk irriteren.

Als er niets wordt gevonden
Controleer vóór elke behandeling zorgvuldig met een fijne kam of er daadwerkelijk luizen of neten aanwezig zijn.
Raadpleeg een arts als de klachten aanhouden, verergeren of de slaap verstoren. Een dermatoloog kan nagaan of er een huidaandoening aan de basis ligt. Een arts of psycholoog kan ondersteuning bieden bij angst, mentale overbelasting of een sterke gevoeligheid voor prikkels.

Luizen zijn gemakkelijk te behandelen met een paar gerichte ingrepen. Je hoeft het hele huis niet te ontsmetten en uw kind hoeft niet thuis te blijven. De besmetting is gelukkig onschuldig, maar kan een vervelend, jeukend gevoel geven.